Wiele Kół z powodzeniem sprzedaje produkty domowej roboty – od konfitur, przez wypieki, aż po ekologiczne zioła i kiszonki.  Jakie przepisy regulują tą kwestię, jakie obowiązki ciążą na Kole i co warto wiedzieć, by działać zgodnie z prawem?
Jako Redakcja Polskiego Związku Kół Gospodyń Wiejskich postanowiliśmy przygotować praktyczną informację na ten temat.

Spis treści:

1. Działalność odpłatna KGW – czym jest?
2. Czy sprzedaż soku, ciasta lub przetworów jest legalna?
3. Wymogi sanitarne i podatkowe
4. Rola ewidencji przychodów i kosztów
5. Przykłady dobrej praktyki
6. Wnioski i rekomendacje
7. Źródła

1. Działalność odpłatna KGW – czym jest?

Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o kołach gospodyń wiejskich, Koło może prowadzić działalność zarobkową bez konieczności rejestracji działalności gospodarczej, pod warunkiem, że uzyskiwane przychody pochodzą z:

• działalności odpłatnej statutowej,
• sprzedaży składników majątkowych,
• najmu lub dzierżawy,
• organizacji wydarzeń (np. warsztatów, kiermaszów),
• sprzedaży wyrobów przygotowanych przez członkinie.

Działalność ta nie może jednak stać się działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów podatkowych – czyli nie może mieć cech ciągłości, zorganizowania i nastawienia na zysk przekraczający limity.

Aby Koło Gospodyń Wiejskich mogło prowadzić sprzedaż produktów domowej roboty zgodnie z przepisami, konieczne jest również odpowiednie ujęcie tej działalności w statucie KGW.

Statut powinien zawierać:

• zapisy umożliwiające prowadzenie działalności odpłatnej statutowej,
• możliwość organizowania wydarzeń z udziałem publiczności (kiermasze, jarmarki, warsztaty),
• dopuszczenie sprzedaży wyrobów członkiń koła na potrzeby realizacji celów statutowych,
• określenie przeznaczenia dochodu (np. na cele kulturalne, edukacyjne, integracyjne, zakup wyposażenia).

W przypadku KGW zarejestrowanych na podstawie ustawy z 2018 r., statut stanowi załącznik obowiązkowy przy rejestracji w ARiMR. Koła chcące prowadzić sprzedaż powinny zweryfikować, czy statut to umożliwia – w razie potrzeby można wprowadzić zmiany uchwałą walnego zebrania.

2. Czy sprzedaż soku, ciasta lub przetworów jest legalna?

Tak – ale pod określonymi warunkami. KGW może legalnie oferować:

• ciasta, chleby, pierogi i inne wyroby domowe,
• przetwory owocowo-warzywne (np. dżemy, kiszonki, soki),
• produkty ziołowe, herbatki, syropy.

Aby móc sprzedawać je np. na festynie, jarmarku czy wydarzeniu lokalnym, produkty muszą być przygotowane w ramach jednej z form przewidzianych przez prawo:

• produkcji marginalnej, lokalnej i ograniczonej (MOL),
• rolniczego handlu detalicznego (RHD),
• działalności nierejestrowanej (do 2700 zł przychodu miesięcznie).

Co trzeba zrobić?

• zgłosić działalność do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej,

• dla produktów pochodzenia zwierzęcego – także do Powiatowego Inspektoratu Weterynarii,
• stosować podstawowe wymogi higieniczne i prowadzić ewidencję.

3. Wymogi sanitarne i podatkowe

Koło może uniknąć rejestracji DG (czyli nie musi prowadzić działalności gospodarczej), jeśli:

• sprzedaż ma charakter okazjonalny lub lokalny (np. kiermasz raz w miesiącu),
• przychody nie przekraczają 100 tys. zł rocznie (limit dla działalności odpłatnej statutowej),
• prowadzi uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów (UEPiK).

Sanepid może dopuści do użytku np. kuchnię świetlicy wiejskiej lub namiot pod działalność sezonową. Przy stałej sprzedaży warto jednak rozważyć bardziej sformalizowane formy działalności, np. RHD.

4. Rola ewidencji przychodów i kosztów

To jeden z najważniejszych obowiązków KGW prowadzących sprzedaż! Uproszczona Ewidencja Przychodów i Kosztów (UEPiK) służy do:

• dokumentowania wszystkich przychodów ze sprzedaży,
• kontrolowania limitów rocznych (100 tys. zł),
• rozliczenia z Urzędem Skarbowym (jeśli wymagane).

Praktyczna rada:Koło powinno ustalić plan sprzedaży na dany rok – np. 10 kiermaszów, 4 jarmarki, 2 festyny – i oszacować potencjalne przychody. Pozwoli to uniknąć nieświadomego przekroczenia limitu.

5. Przykłady dobrej praktyki

Przykład 1: KGW „Wiejskie Babeczki” zorganizowało jarmark domowych przetworów. Wszystkie produkty miały oznaczenia z datą i składem, a zyski zostały wpisane do ewidencji. Koło nie musiało płacić podatku, bo przychód nie przekroczył 20 tys. zł rocznie.

Przykład 2: KGW „Złoty Kłos” prowadzi co miesiąc stoisko z ciastami. Po konsultacji z lokalnym Sanepidem, ustalono prostą procedurę higieniczną, a ciasta są wypiekane w kuchni świetlicy zatwierdzonej do tego celu.

Przykład 3: KGW „Miodowe Wzgórze” sprzedaje zioła i syropy. Produkty są etykietowane, a działalność została zgłoszona do ARiMR w ramach rolniczego handlu detalicznego (RHD), dzięki czemu Koło zyskało dodatkowe środki na działania kulturalne.

6. Wnioski i rekomendacje

• KGW może legalnie sprzedawać produkty domowej roboty, pod warunkiem przestrzegania przepisów i rejestracji odpowiednich form działalności (MOL, RHD, działalność odpłatna statutowa).
• Zysk można przeznaczyć na cele statutowe, np. zakup wyposażenia kuchennego, organizację warsztatów, wyjazdy integracyjne czy wsparcie lokalnych inicjatyw.
•  Kluczowe jest prowadzenie dokumentacji – ewidencja, etykiety, zgłoszenia – by uniknąć nieprzyjemnych konsekwencji podatkowych lub sanitarnych.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 9 listopada 2018 r. o kołach gospodyń wiejskich

https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20180002212

2. Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia

https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu20061711225

3. Rozporządzenie o rolniczym handlu detalicznym (RHD)

https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20220001971

4. Broszura informacyjna LGD „Między Wisłą a Kampinosem” (2021)

https://www.lgdkampinos.pl/upload/ad4a95faf802c2668f21112f8dd9331c.pdf

5. Wytyczne Głównego Inspektoratu Sanitarnego
6. Interpretacje Krajowej Administracji Skarbowej

Dbamy o bezpieczeństwo danych naszych subskrybentów. Podając adres e-mail, wyrażasz zgodę na przetwarzanie go zgodnie z naszą polityką prywatności. W każdej chwili możesz zrezygnować z otrzymywania wiadomości.