Dziś w cyklu „Pomysł dla KGW” przedstawiamy „Dzierganie i szydełkowanie jako wielopokoleniowy event”. W materiale znajdują się zarówno podstawowe informacje do tematu, jak praktyczne wskazówki do organizacji wydarzenia.

Data publikacji tego pomysłu akurat dzisiaj nie jest przypadkowa, bowiem rokrocznie, w drugą sobotę czerwca obchodzimy tzw. Światowy Dzień Dziergania w Miejscach Publicznych. To międzynarodowe święto powstało w 2005 roku z inicjatywy Danielle Landes, która chciała pokazać światu, że dzierganie nie jest tylko samotnym zajęciem domowym, ale może być społecznym, radosnym i towarzyskim wydarzeniem.

Dziś w wielu krajach – od USA po Australię – organizuje się tego dnia spotkania, pikniki i akcje plenerowe z włóczką w roli głównej. Coraz częściej biorą w nich udział osoby w każdym wieku – od babć po młodzież i dzieci. Wspólne dzierganie to więź pokoleń, tradycja, relaks i kreatywność.

Dzierganie a szydełkowanie

Dzierganie, zwane też robieniem na drutach, polega na przeplataniu oczek przy pomocy dwóch drutów dziewiarskich. W efekcie powstaje miękka, elastyczna dzianina. Najczęściej dziergamy szaliki, swetry, czapki i kocyki.

Szydełkowanie z kolei to technika wykonywania robótek za pomocą jednego szydełka, czyli metalowego lub plastikowego pręta z haczykiem. Szydełkiem wykonuje się bardziej zwięzłe struktury – doskonałe na serwetki, torby, ozdoby i wiele innych.

Obie techniki są do siebie zbliżone pod względem rytmu pracy, ale oferują inne efekty wizualne i wymagają innych narzędzi. Co ciekawe – umiejętności zdobyte w jednej technice pomagają zrozumieć drugą, a coraz więcej osób łączy je ze sobą w projektach kreatywnych…

Trochę historii

Dzierganie i szydełkowanie towarzyszą ludzkości od wieków. Dzierganie znane było już w starożytności, a rozkwitło w Europie w XVIII i XIX wieku – najpierw jako sposób na produkcję rękawic i pończoch, później jako zajęcie towarzyskie i forma sztuki ludowej. Szydełkowanie natomiast zyskało ogromną popularność w XIX wieku, zwłaszcza w krajach takich jak Irlandia, gdzie kobiety w czasie Wielkiego Głodu tworzyły koronkowe dzieła, by zarobić na życie.

W Polsce obie techniki mają głębokie korzenie w tradycji domowej – każda babcia miała w domu szydełko, druty i motki włóczki. Dziś to dziedzictwo odradza się jako forma slow life (styl życia promujący zwolnienie tempa i odzyskanie równowagi z codziennością)ale przede wszystkim jako forma rękodzielniczej dumy.

Duży wybór celów do osiągnięcia

Możliwe do realizacji cele przy okazji tego typu wydarzenia są zróżnicowane. Jest to ważne, ponieważ można realizować te, których potrzebę odczuwacie Państwo najbardziej, takie w jakich czujecie się najlepiej a także można je rozpatrywać w kontekście możliwych do pozyskania źródeł finansowania (np. z samorządu). Organizacja wspólnego, wielopokoleniowego dziergania i szydełkowania, realizuje szereg istotnych celów społecznych, kulturalnych, edukacyjnych i międzypokoleniowych, wpisujących się w założenia wielu konkursów i programów dotacyjnych. W szczególności:

Cel edukacyjny:

• przekazanie uczestnikom podstawowych umiejętności rękodzielniczych – dziergania i szydełkowania – w formie praktycznych warsztatów,
• wzmacnianie kompetencji manualnych, logicznego myślenia i kreatywności u dzieci, młodzieży i dorosłych,
• rozwój pasji i zainteresowań wśród mieszkańców obszarów wiejskich.

Cel integracyjny:

• budowanie relacji sąsiedzkich i międzypokoleniowych w duchu współpracy i wspólnej twórczości,
• przełamywanie barier międzypokoleniowych oraz wspieranie aktywności seniorów w otoczeniu osób młodszych,
• przeciwdziałanie samotności i wykluczeniu społecznemu, zwłaszcza osób starszych, poprzez angażujące i pozytywne spotkania.

Cel kulturalny:

• promowanie tradycyjnych technik rękodzielniczych zakorzenionych w polskiej kulturze ludowej i domowej,
• zachęcanie do twórczego wykorzystywania dawnych wzorów i umiejętności w nowoczesnym kontekście (moda, dekoracje, rękodzieło użytkowe),
• wspieranie lokalnych inicjatyw kulturalnych i działań na rzecz zachowania niematerialnego dziedzictwa.

Cel prozdrowotny:

• umożliwienie uczestnikom aktywnego relaksu w atmosferze spokoju i skupienia, co pozytywnie wpływa na zdrowie psychiczne i emocjonalne,
• promocja tzw. „slow life” jako formy profilaktyki stresu i codziennego przeciążenia,
• aktywizacja ruchowa (poprzez motorykę małą i koncentrację), zwłaszcza u osób starszych i młodzieży.

Cel wspólnotowy i wizerunkowy:

• wzmocnienie pozytywnego wizerunku KGW jako nowoczesnej, otwartej i kreatywnej organizacji społecznej,
• aktywne włączenie mieszkańców w działalność koła poprzez współudział w ciekawym, otwartym wydarzeniu,
• przygotowanie przestrzeni do dalszych działań wspólnotowych, np. wspólnego tworzenia prac rękodzielniczych na kiermasze, wystawy, prezentacje lokalnych wyrobów.

Co będzie nam potrzebne?

Przybory i materiały do dowolnej modyfikacji (na grupę 15 osób):

• 15 par drutów dziewiarskich (rozmiar 4–5 mm)
• 15 szydełek (rozmiar 3,5–5 mm)
• 20 motków włóczki akrylowej lub bawełnianej (różne kolory)
• 15 nożyczek
• 15 centymetrów krawieckich
• 15 igieł dziewiarskich z dużym oczkiem
• Wydrukowane proste wzory: kwadrat szydełkowy, opaska na głowę, podkładka pod kubek

Warto zadbać o stół z miejscem do rozłożenia materiałów oraz wygodne krzesła. Jeśli pogoda dopisze – świetnym pomysłem będzie organizacja spotkania na świeżym powietrzu: na placu przy świetlicy, w ogrodzie społecznym czy parku.

Czego uczymy?

W ramach wydarzenia uczestnicy nauczą się:

• podstawowych oczek na drutach (oczko prawe, lewe, zamykanie oczek)
• podstaw szydełkowania (łańcuszek, półsłupek, słupek)
• łączenia elementów w większą całość (np. kwadraty babuni)
• wykańczania i zabezpieczania robótki
• czytania prostych schematów dziewiarskich i szydełkowych

Praktyczne zastosowania zdobytych umiejętności

Uczestnicy będą mogli później samodzielnie wykonać:

• elementy wystroju do domu (podkładki, serwetki, zasłonki)
• akcesoria odzieżowe (opaski, czapki, szale)
• drobne upominki i dekoracje na kiermasze KGW
• torebki, koszyczki, etui na telefon czy okulary

Czas trwania wydarzenia

Proponowany czas trwania to 2,5–3 godziny. Część pierwsza obejmuje naukę i ćwiczenia, a część druga – wspólne wykonanie konkretnego przedmiotu (np. opaski lub kwadratu na wspólną narzutę KGW).

Promocja wydarzenia

Aby przyciągnąć uczestników, warto:

• stworzyć plakat i rozwiesić go w miejscach publicznych (sklepy, biblioteka, szkoła, przychodnia)
• opublikować zapowiedź wydarzenia na Facebooku i stronie KGW
• rozesłać zaproszenia przez lokalne grupy w mediach społecznościowych
• poprosić o wsparcie sołtysa lub lokalnej parafii, by ogłoszono wydarzenie na zebraniu lub po mszy

Organizacja i liczba osób

Do sprawnego przebiegu wydarzenia potrzeba minimum kilku organizatorek z KGW:

• jedna prowadząca (z doświadczeniem w rękodziele)
• jedna osoba do pomocy przy materiałach i technicznych kwestiach
• jedna osoba do opieki nad promocją i dokumentacją (zdjęcia, wpisy)

Warto wprowadzić element motywacyjny – np. każdy, kto ukończy zadanie (np. opaskę lub kwadrat na wspólną narzutę), otrzymuje kawałek ciasta i kompot domowej roboty.

Podsumowanie

Wspólne dzierganie i szydełkowanie to więcej niż nauka techniki – to czas spędzony razem, dzielenie się doświadczeniem i tworzenie czegoś własnymi rękami. Z okazji Światowego Dnia Dziergania w Miejscach Publicznych zachęcamy Koła Gospodyń Wiejskich do zaplanowania swojego własnego eventu związanego z drutami i szydełkiem, dla tych młodszych jak i starszych. Pokażmy, że tradycja dziergania może być wspaniałą okazją do spotkania i zabawy, a przy okazji – świetnym sposobem na rozwój kreatywności i cierpliwości.

Ciekawostka… Rękodzieło leczy

Badania wykazują, że dzierganie i szydełkowanie mają działanie terapeutyczne – obniżają poziom stresu, regulują oddech, poprawiają koncentrację i wspierają funkcje poznawcze. W niektórych krajach (np. Wielka Brytania, Kanada) robótki ręczne są stosowane jako forma terapii wspomagającej u osób z depresją, lękami lub chorobami neurodegeneracyjnymi.

Dbamy o bezpieczeństwo danych naszych subskrybentów. Podając adres e-mail, wyrażasz zgodę na przetwarzanie go zgodnie z naszą polityką prywatności. W każdej chwili możesz zrezygnować z otrzymywania wiadomości.